Türkiye'nin kültürel mirası 'kırmızı liste' ile korunacak

Türkiye’nin kültürel mirası ‘kırmızı liste’ ile korunacak

Tarihi ve kültürel ehemmiyete sahip yapıtların korunması ve kaçakçılığı önlemeyi amaçlayan bir rehber olan ‘ICOM Kırmızı Liste’nin Türkiye’ye uyarlanması için çalışma yapıldı. Bu kapsamda Kültür ve Turizm Bakanlığı, Milletlerarası Müzeler Kurulu (ICOM), ICOM Türkiye ve Türkiye Amerikan Araştırma Enstitüsü ortasında Antalya Müzesi’nde düzenlenen merasimle muahede imzalandı.

ICOM Kültürel Miras Muhafaza Dairesi Lideri Sophie Delepierre, yaptığı konuşmada, ICOM Kırmızı Listesi’nin kültürel varlıkların korunması için yayınlanan bir liste olduğunu söyledi.

Listenin kültürel miras öğeleri hakkında bilgi verdiğini, kaçak yahut çalıntı yapıtların geri kazanımı için kıymetli olduğunu vurgulayan Delepierre, “Kırmızı liste bugüne kadar öncelikle Türkiye’nin yaptığı işler açısından çok kıymetli. Türkiye pek çok yapıtın ülkeye iadesini sağladı. Türkiye kırmızı listesinin hazırlanmasının, bu yapıtların iadesinin artmasına ve Türkiye’nin kültür varlığı kaçakçılığıyla uğraşına önemli dayanak olacağına inanıyoruz” diye konuştu.

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdür Yardımcısı ve ICOM Türkiye Lider Vekili Bülent Gönültaş ise ICOM’un kültür varlıklarının korunması, kaçakçılığın engellenmesi alanında kıymetli çalışmalar yürüttüğünü belirtti.

Uzun müddettir kırmızı listenin Türkiye’ye uyarlanması konusunda görüşmeler yapıldığını anlatan Gönültaş, “Bugün yaptığımız çalışmalar sonucunda imzalarımızı attık. 2024 yılı içerisinde ICOM Kırmızı Liste: Türkiye’nin oluşturulmasını, hem dijital ortamda hem de basılı broşür olarak ilgili ülkelere dağıtılmasını planlıyoruz. Liste Türkiye’nin kültürel miras öğelerinin örneklerini gösterecek. Bu liste yurt dışına kaçırılmış eserler manasında gelmiyor. Liste, Türkiye’nin sahip olduğu kültürel miras öğelerinin bir manifestosudur” tabirlerini kullandı.

Gönültaş, 20 civarında ülkenin kırmızı listeye sahip olduğunu, Türkiye’de hazırlanacak listenin de ICOM’a üye tüm ülkelere gönderileceğini lisana getirdi.

’12 BİNE YAKIN YAPITI ÜLKEMİZE KAZANDIRDIK’

Listede heykelden, sikkeye her türlü tarihi eser kümesinin yer alacağını aktaran Gönültaş, şunları kaydetti:

“Son 20 yılda 12 bine yakın yapıtı yurtdışından ülkemize kazandırdık. Kırmızı liste de yaptığımız mutabakatların, çalışmaların bir kesimi olacak. Muhafaza ve bilinçlendirmede, bilhassa kolluk kuvvetlerinin bilgilendirilmesinde çok kıymetli. Bir ülkede vazifeli gümrük koruma memuru şüphelendiği bir yapıtla karşılaştığında, ‘Bu eser Türkiye kökenli olabilir’ diye düşündüğü anda kırmızı liste devreye girmiş olacak. Bu liste insanlara ‘Bu tip eserler Türkiye kökenlidir. Bununla alakalı duyum aldığınızda, gördüğünüz bu listeyi dikkate alın ve bizimle bağlantıya geçin’ diyecek.”

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü Kaçakçılıkla Uğraş Daire Lideri Zeynep Boz ise kırmızı listenin dünyanın her yerinde geniş bir kitleye ulaşması açısından ehemmiyet arz ettiğine dikkati çekti.

Boz, listenin bilhassa kolluk kuvvetlerinin çalışmalarına katkı sağlayacağını belirterek, “Ülkemizde 100 yılı aşkın müddettir kültür varlıklarını dışarı çıkarmak yasak fakat bunu duyurmak, bu yasadışı faaliyetlere karşı işbirliği yapmamız gereken öbür ülkelerin yetkililerine bir yol göstermek manasında çok kıymetli bir araç. Öbür ülkelerin deneyimlerinde kırmızı liste sayesinde pek çok yapıta el konulduğunu ve iadesinin sağlandığını görüyoruz” dedi.

Türkiye Amerikan Araştırma Enstitüsü Müdürü Elif Denel de listenin kültürel miras öğelerini müdafaa açısından çok kıymetli bir eğitim aracı olduğunu kaydetti. (KÜLTÜR SANAT SERVİSİ)